Bouwen in 2030: slimmer omgaan met materialen wordt belangrijker dan het materiaal zelf
Kunnen we in 2030 nog bouwen zoals we vandaag bouwen? Volgens Pablo van der Lugt, internationaal expert op het gebied van houtbouw en biobased materialen, en Dorien Staal, directeur Virtual Factory bij Dura Vermeer, is het antwoord helder: nee.
Niet omdat één nieuw materiaal de bouwsector gaat veranderen, maar omdat de sector steeds slimmer moet omgaan met schaarse grondstoffen, ruimte, personeel en CO₂-uitstoot. Tijdens Provada namen zij bezoekers mee naar de bouwsector van 2030. Hun boodschap: de toekomst draait niet om hout óf beton, maar om het slim combineren van materialen, technologie en samenwerking.
De bouwsector loop tegen haar grenzen aan
De opgaven waar de bouw voor staat zijn groot. Er is behoefte aan meer woningen, terwijl grondstoffen schaarser worden en de druk om CO₂-uitstoot te verminderen steeds verder toeneemt.
“Niet binnen planetaire grenzen in ieder geval”, antwoordt Van der Lugt op de vraag of we in 2030 nog op dezelfde manier kunnen bouwen als vandaag.
Volgens Staal vraagt dat om een fundamenteel andere manier van denken. Niet alleen over materialen, maar ook over hoe we ontwerpen, produceren en realiseren. Op dezelfde voet doorgaan is geen optie. “Nee”, stelt ze gedecideerd, “en ik zou dat ook niet willen.”
De echte versneller is niet het materiaal, maar de manier van bouwen
Een belangrijk deel van de oplossing ligt volgens beiden in industrialisatie. Niet omdat prefab bouwen automatisch minder materiaal vraagt, maar omdat het helpt om slimmer, sneller en consistenter te bouwen.
Binnen Dura Vermeer speelt de Virtual Factory daarin een belangrijke rol. Door woningconcepten digitaal te ontwikkelen en samen te werken met gespecialiseerde partners, ontstaat ruimte om innovaties sneller toe te passen. Doordat we geen eigen fabriek hebben, zijn we heel wendbaar in relatie tot innovatie en kunnen we materiaalonafhankelijk opereren.
Beton gaat in de toekomst niet verdwijnen
De manier waarop we materialen inzetten, gaat wel veranderen
“We kunnen de partijen die koploper zijn op het gebied van duurzaamheid aan ons binden in de Virtual Factory”, vertelt Staal. “Daarmee kunnen we veel sneller de woning van de toekomst maken.”
Beton verdwijnt niet, maar verandert fundamenteel
Waar hout steeds vaker wordt toegepast, blijft beton volgens Staal onmisbaar. Beton komt bijvoorbeeld in haar kracht in funderingen of in hoogbouw. Daar kan het goed de stabiliteit borgen. De vraag is daarom niet óf we beton blijven gebruiken, maar hoe we het verduurzamen.
Van der Lugt: “Ook in een houten gebouw is er bijna altijd beton nodig. Laten we er dan voor zorgen dat dit beton zo duurzaam mogelijk is. Dus echt het beton met aantoonbaar de koploperswaarden uit het Betonakkoord.
Volgens Van der Lugt gaat het daarbij niet alleen om efficiëntie, maar ook om kwaliteit. Zeker bij houtbouw biedt prefabricage voordelen doordat materialen onder gecontroleerde omstandigheden kunnen worden verwerkt en door het lichte gewicht makkelijker bewerkbaar zijn.
Eerst slimmer bouwen, dan pas nieuwe materialen
Toch begint de materiaaltransitie volgens Van der Lugt op een hoger niveau. “We moeten efficiënter omgaan met wat we al hebben”, zegt hij. Dat betekent eerst kijken naar renovatie, hergebruik, optoppen en slimmer ruimtegebruik voordat nieuwbouw in beeld komt.
Daar ligt ook een belangrijke rol voor hout. Niet als wondermiddel, maar als onderdeel van een bredere oplossing. Daarnaast ziet hij kansen voor innovatieve toepassingen zoals houtskeletbouw (HSB) systemen, bijvoorbeeld op basis van LVL (Laminated Veneer Lumber) soms ook als I-ligger in combinatie met OSB. Met deze producten kan er meer hout hoogwaardig toegepast worden uit dezelfde boomstam.
Dorien Staal en Pablo van der Lugt tijdens de Provada 2026
Volgens Staal ligt de sleutel in het verminderen van cementgebruik, het toepassen van nieuwe bindmiddelen en het hoogwaardig hergebruiken van bestaande materialen. “We zijn nu op het punt gekomen dat we CO₂-neutraal beton in onze handen hebben. En dat het ook gewoon maakbaar is.”
Voorbeelden daarvan zijn betonmengsels met biochar, een materiaal waarin CO₂ langdurig wordt opgeslagen in vulstof (circa 80 kg per m3 beton). Dit zijn overigens nog niet de waarden die met hout worden behaald. Hout slaat circa 800 kg CO2 per m3 op als zogenaamde biogeen carbon. Bij zwaardere houtsoorten en gecomprimeerd bamboe is dat aanzienlijk meer, tot wel het dubbele. Een ander voorbeeld in beton is Peabbl, waarin CO2 is opgeslagen in het bindmiddel. Ook wordt gewerkt aan alternatieven voor traditionele cementcomponenten, waaronder vulkanische as en gecalcineerde klei. Als we de productie van deze alternatieve bindmiddelen weten op te schalen, dan leveren ze richting 2040 een substantiële bijdrage aan verdere CO₂-reductie. In combinatie met CO₂-opslag in vulstoffen als biochar en Paebble, is CO₂-neutraal beton dan wellicht zelfs de standaard geworden.
Van sloopmateriaal naar nieuwe grondstof
Een concreet voorbeeld van de nieuw te bouwen installatie is everox, waar Dura Vermeer een groot aandeel in heeft.
“Met de everox-installatie kunnen we van betonpuin hernieuwde grondstoffen maken als cement, zand en grind,” legt Staal uit. “Daarmee laat de installatie zien hoe afval steeds vaker verandert in een waardevolle grondstof voor nieuwe gebouwen.”
Het juiste materiaal op de juiste plek
Voor Van der Lugt en Staal is de conclusie duidelijk. De bouw van 2030 (en ook al van 2040 draait niet om een strijd tussen hout en beton. Beide materialen blijven nodig. Het verschil zit in hoe we ze toepassen.
Door slimmer te ontwerpen, meer te industrialiseren, materialen hoogwaardig te hergebruiken en voortdurend te blijven innoveren, ontstaat een bouwsector die beter past binnen de grenzen van mens en aarde.
Of zoals Staal het samenvat: laat materialen vooral met elkaar concurreren op hun werkelijke impact. Dan ontstaat vanzelf de juiste oplossing op de juiste plek.
Wil je graag verder praten over dit thema?
Op dinsdag 8 september presenteren Pablo en Dorien samen tijdens de Dutch Green Building Week 2026 in Almere. Tijdens hun sessie 'Battle of the materials: hout versus beton' bespreken ze of hout de toekomst is, of dat beton een tweede kans verdiend. Je krijgt in blik in de toekomst, waarin je wordt meegenomen naar 2030 en ziet welke materiaalinnovaties de bouwsector echt gaan veranderen.
Heb je nu al andere vragen? Onze specialisten helpen je graag!