Dura Vermeer realiseert ruim een ton extra maatschappelijke waarde in bouwteam Huizen

‘Ik denk dat SROI vooral doen is’

SROI is steeds vaker een harde aanbestedingseis. Wie werk aanneemt, krijgt van overheden vaak de verplichting om social return on investment terug te leveren. Opdrachtnemers worstelen soms met het maken van die maatschappelijke impact. In Huizen is iets bijzonders aan de gang: de voorgeschreven € 420.000 is ruimschoots behaald en inmiddels is ruim een ton extra gerealiseerd. Een dubbelinterview met opdrachtgever en opdrachtnemer over de samenwerking achter dit succes.

‘De kern van mijn werk is dat gemeenten aan de ene kant heel veel geld uitgeven aan inkopen, terwijl diezelfde gemeenten aan de andere kant voor grote maatschappelijke uitdagingen staan’, vertelt Suzanne Kortland, social return-coördinator in de Gooi en Vechtstreek. ‘Mijn werk is om die twee terreinen te verbinden door slim in te kopen en gebruik te maken van kennis en capaciteit bij private organisaties.’ In samenwerking met de inkoopafdelingen van Hilversum, Wijdemeren, Gooise Meren, Huizen, Blaricum, Laren en Eemnes coördineert zij de SROI-inspanningen in de regio.

Haar counterpart bij Dura Vermeer is Rob Stender. Sinds 2020 is hij verantwoordelijk voor SROI binnen regio Noord West van Dura Vermeer Divisie Infra. ‘Ik had een werk in Almere afgerond en tijd beschikbaar toen iemand met pensioen ging en werd gevraagd: is die rol niet iets voor jou? In het begin hielden we SROI nog bij met een kladblok en een Excelbestand. Toen opdrachtgevers steeds professionelere tools gingen gebruiken, zijn wij ook opgeschaald.’

Een echte opleiding voor SROI is er nog niet, vertelt Suzanne. Veel mensen rollen er organisch in. Zij studeerde bedrijfskunde, werkte bij een commerciële partij en raakte zo’n vijftien jaar geleden gecharmeerd van het idee om via SROI iets voor de maatschappij te betekenen. In 2018 implementeerde zij het huidige social return-beleid verder in de regio Gooi en Vechtstreek. Acht jaar later geeft zij er nog altijd uitvoering aan.

Volgens Rob ziet Dura Vermeer SROI de laatste jaren steeds minder als een last. Zelf is hij het werk ook steeds leuker gaan vinden. ‘Ieder project is een ontdekkingstocht. SROI is begonnen als wat ik oneerbiedig een bonnetjesfirma noem. Met bonnetjes kon je aantonen dat bedragen klopten, maar tegenwoordig is het echt meer dan dat. Intern verschuiven we van puur aan de verplichting voldoen naar echt meerwaarde bieden.’

De drie pijlers van SROI in de Gooi en Vechtstreek

• Werkgelegenheid creëren voor mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt.
• Op het project sociaal en duurzaam inkopen, met maatschappelijke impact.
• Als bedrijf onbetaalde MVO-actviteiten verrichten die belangrijk voor inwoners.

Koudwatervrees

Rob: ‘Binnen ons bedrijf was er in het begin echt koudwatervrees. SROI was nieuw en vreemd. En het is niet vrijblijvend: als je niet aan de verplichtingen voldoet, krijg je een keiharde boete.’

Suzanne: ‘Bij gemeenten was er ook twijfel. Werkt dit niet prijsopdrijvend? Levert het wel voldoende op? Dat was in het begin zoeken.’

Rob: ‘SROI is iets wat bouwbedrijven erbij hebben gekregen. Het gemak waarmee soms wordt gedacht dat mensen zonder opleiding zomaar aan het werk kunnen, daar verbaas ik mij weleens over.’

Suzanne: ‘Het vereist een verandering binnen organisaties. Het ene bedrijf is daarin verder dan het andere, maar bedrijven kunnen ook van elkaar leren. Een open houding is belangrijk en die zag ik bij Dura Vermeer heel sterk. Door dingen anders in te richten, maak je van een verplichting een kans.’

Rob: ‘Met SROI loop je het gevaar dat je mensen plaatst die niet kunnen leveren waar het bedrijf behoefte aan heeft. SROI-kandidaten zijn over het algemeen geen stratenmakers of machinisten. Dan krijgt de uitvoering er een opgave bij, wat het werk lastiger kan maken. Laatst moesten voor een herinrichtingsproject tweeduizend stukjes PVC worden ingekort. Dat heb ik neergelegd bij een dagbesteding. Die jongens waren ontzettend trots dat zij mochten meewerken aan het project. Mijn collega’s waren er ook blij mee, want zij hielden ineens tijd over.’

Wisselwerking

Suzanne: ‘Gaandeweg ontstond er een wisselwerking. Niet alleen Rob kwam bij mij met ideeën; ik kon ook bij hem aankloppen met vragen van maatschappelijke instellingen. Zaken waar gemeenten niet altijd iets mee kunnen, maar een bedrijf als Dura Vermeer juist wel.’

Rob: ‘In 2022 zijn wij gestart met bouwteam Huizen. Vanuit dat project hadden we een SROI-verplichting. Ik neem dan actief contact op, stel ons voor als uitvoerende partij en vervolgens maken we gezamenlijk een plan van waaruit we vertrekken.’

Suzanne: ‘We zijn allebei heel open het gesprek ingegaan. In eerste instantie heb je natuurlijk een opdrachtgever-opdrachtnemer-rol, maar ik merkte al snel dat Rob veel wist over social return. Dura Vermeer had echt over dit thema nagedacht, pakte het planmatig aan en legde alles vast in een systeem. Dat werkt voor ons heel handig. Bovendien werkten zij al met een applicatie die ik nog niet kende. Dura Vermeer was voor mij dus meteen een interessante partij.’

Rob: ‘Het was een zware sociale verplichting. Dan moet je meteen met een goed plan komen, want je wilt aan het einde niet tekortkomen.’

Suzanne: ‘Uit mijn hoofd ging het om 7% en zo’n vier ton aan SROI. Een flinke opdracht en meteen een interessante binnenkomer. Het is belangrijk om dat geld zo goed mogelijk te besteden.’

Rolverdeling

Suzanne: ‘Binnen de Gooi en Vechtstreek zijn we minder gefocust op de traditionele opdrachtgever-opdrachtnemer-rol. We richten ons op hoe we tijdens de contractperiode echt kunnen samenwerken om maximale sociale impact te maken. Ik denk dat we daarin wat gelijkwaardiger zijn dan andere gemeenten. Daardoor zijn opdrachtnemers bereidwilliger om iets extra’s te doen. Dat zijn overigens niet alleen aannemers, maar ook bedrijven in de zorg, het sociaal domein en de bedrijfsvoering.’

Rob: ‘Dat werkt veel beter. Als bedrijf doe je dan ongemerkt meer dan strikt noodzakelijk. Vorig jaar kwam Suzanne met een vraag van een GGZ-instelling in Bussum. Tijdens NLDoet was de tuin al opgeknapt, maar er was geen budget meer voor een picknickbank. Wij hebben toen een picknickbank laten maken door een sociale firma. Alle partijen blij!’

Suzanne: ‘Dat is de energie die je idealiter wilt creëren: dat een opdrachtnemer zelf enthousiast wordt en meer gaat doen dan strikt de verplichting invullen.’

Nominatie

Rob: ‘Wat ik heel leuk vind, is onze nominatie door de gemeente en het UWV voor Inclusieve Werkgever van het Jaar.’

Suzanne: ‘Ik zat niet in de jury, hoor. Daar hebben anderen over vergaderd.’

Rob: ‘We zijn er toch heel blij mee. We hebben uiteindelijk niet gewonnen, maar voor een bouwbedrijf als Dura Vermeer voelde de nominatie al als een hoofdprijs. Dat wij tussen al die sociale firma’s stonden, die vanuit hun bedrijfsvoering veel meer kunnen en doen, was voor ons een enorme eer.’

Vliegwieleffect

Rob: ‘Wat het werken met Suzanne leuk maakt, is dat ik als SROI-verantwoordelijke echt het gevoel heb dat we hetzelfde doel hebben. Als iemand vooral van de regels is, merk ik dat je zelf ook sneller geneigd bent op je strepen te gaan staan.’

Suzanne: ‘En het is mooi dat zo’n instelling nu ook het telefoonnummer van Rob heeft. Als ze ooit iets nodig hebben, kunnen ze hem bellen. Onderschat dat niet. SROI brengt partijen bij elkaar en daar komen weer nieuwe initiatieven uit voort. Je stimuleert contact dat van nature minder snel ontstaat. Dat na-ijleffect wordt vaak onderschat. Ik denk dat dit ook onze belangrijkste taak is: enthousiasmeren en zo een vliegwieleffect creëren.’

Rob: ‘Maar ze kan ook wel streng zijn, hoor.’

Suzanne: ‘Ik wijs regelmatig dingen af waar ik niets mee kan, of ik kom de opdrachtnemer maar een klein stukje tegemoet. We hebben te maken met een beleidskader. Het doel is om bewoners aan werk te helpen en maatschappelijke impact te realiseren. Daarom moeten we ons bewust zijn van wat wel en niet past. Het moet uitlegbaar zijn, maar we streven ook naar een werkbare situatie. We kijken naar het verhaal erachter: wat is de bedoeling van die social return?’

Rob: ‘Als je ziet hoeveel positieve energie dat bankje teweegbracht denk je achteraf: wat een prachtige reclame voor Dura Vermeer. Dan gaat het niet meer over geld, maar om de actie die je samendoet. Dat is gewoon heel leuk om te doen en mee te maken.’

Suzanne: ‘Daarom; ik denk dat SROI vooral doen is.’