Puzzelen met duurzame oplossingen

Het nieuwe, circulaire gemeentehuis van Krimpenerwaard bestaat uit een volledige houtbouwconstructie met drie bouwdelen en verschillende soorten hout. Vuren, eiken en grenen: het is er allemaal in verwerkt. “Deze manier van duurzaam bouwen is nog weinig uitgevoerd”, zegt Kelly van Oirschot. “We werken met veel nieuwe materialen, die aan duurzaamheidseisen en veiligheidseisen moeten voldoen en op tijd beschikbaar moeten zijn. Dat maakt dit project uitdagend en complex.”

In vier weken bouwen

Een slimme zet was om al in de tenderfase een partij te benaderen die de houten constructie kon bouwen. “We hebben tijd gewonnen door De Groot Vroomshoop zo vroeg in het proces bij het project te betrekken”, vertelt Kelly. “Daardoor konden zij alvast materialen reserveren en snel schakelen. Normaal gesproken zit er al gauw een jaar levertijd op zo’n houtconstructie. Nu is er geen tijd verloren gegaan door lange levertijden.” Houtbouw vraagt om meer voorbereidingstijd dan traditionele bouw, maar die tijd verdien je terug met de bouwsnelheid. Kelly: “Omdat alles al voorbewerkt en bedacht is in de fabriek, duurde het per bouwdeel slechts vier weken om de constructie van de vloer tot de nok in elkaar te zetten. Eigenlijk is het een groot bouwpakket.”

Duurzaam wensenlijstje

De meeste tijd zit hem bij dit project in de aankleding en afwerking. Kelly en Dion werken met een bestek waarin per onderdeel staat beschreven wat de wensen van de opdrachtgever zijn. In dit geval staan circulaire en duurzame materialen bovenaan het wensenlijstje. Zo zijn de gevelstenen circulair, die zijn geoogst uit een ander gebouw in Alphen aan Den Rij en voor het schilderwerk zochten Kelly en Dion naar een lokale schilder die de houtconstructie kon voorzien van een duurzame transparante lak die voorgeschreven stond in het bestek. Kelly: “Niet alles wat in het bestek staat, is leverbaar of uitvoerbaar. Het is dan onze taak om een alternatief voor te stellen dat even duurzaam of nog duurzamer is en wat dan ook realistisch uitvoerbaar is. Daarover hebben we veel overleg met de opdrachtgever en architect.”

Testen met een proefmuur

Dat het niet altijd eenvoudig is om een duurzaam alternatief te vinden, bleek toen Kelly op zoek ging naar biobased tegellijm. “Na veel communicatie hierover met de onderaannemer bleek dat dit nog niet op de markt was. De onderaannemer vond een CO2-reducerende tegellijm, maar bij het aanbrengen bleek dat de tegels verzakten en verschoven. Daarom hebben we uiteindelijk terug moeten grijpen op traditionele tegellijm. We willen alles zo duurzaam mogelijk realiseren, maar dat moet natuurlijk ook kunnen in de uitvoering. Soms knelt dat met elkaar.” Om zeker te weten dat wat bedacht is ook in de praktijk uitgevoerd kan worden, worden regelmatig monsters en proefstukken opgezet ter beoordeling. Dion: “Daarop testen we de producten uit, voordat we ze daadwerkelijk inkopen.”

Nieuwe producten en technieken

Het uitzoekwerk in dit project kost Kelly en Dion veel tijd. “Producten en technieken zijn soms zo nieuw dat wij moeten achterhalen of ze zichzelf al bewezen hebben en of wij garanties kunnen afgeven”, zegt Dion. “Je moet goed nadenken hoe en waar je installaties door de wanden lopen en je deze kunt laten voldoen aan de (brand)veiligheidseisen. Normaal gesproken gaan die installaties vaak door beton of kalkzandsteen heen, maar hout heeft nou eenmaal andere eigenschappen waar je rekening mee moet houden.”

Geleerde lessen

Een project dat op de troepen vooruitloopt, brengt uitdagingen met zich mee, maar heeft ook voordelen, volgens Dion. “Eigenlijk is het een groot leerproces, waar ik bij volgende projecten profijt van heb. Ik zal dan nog kritischer kijken naar wat er gevraagd wordt en in hoeverre producten leverbaar zijn. Voor de afwerking van de binnenwanden werd een type vurenhout plaatmateriaal gevraagd. Dat is na lang zoeken uiteindelijk uit Scandinavië overgekomen en had een forse levertijd door de gekozen plaatmaten. Jammer dat ik dat niet eerder wist, maar bij een volgend project let ik daar meteen op.”

Veel belangstelling

Het gemeentehuis, dat in het voorjaar van 2026 opgeleverd wordt, heeft nu al veel bekijks. Dion: “Er was veel meer belangstelling voor de open dag dan we gewend zijn. Mensen zijn nieuwsgierig naar de houtconstructie. Normaal gesproken is die vaak weggewerkt met gipsplaten en voorzetwanden, maar hier is alles zichtbaar. Mensen zijn onder de indruk van al dat hout, die reacties zijn leuk.” Ook de werkvoorbereiders zijn trots op wat ze hier neerzetten. Kelly: “Het is heel bijzonder dat we mogen bijdragen aan het duurzaamste gemeentehuis van Nederland.”