Sterke samenwerking basis voor succes nieuwbouw Beresteinlaan Den Haag
Met de realisatie van 132 sociale huurwoningen aan de Beresteinlaan in Den Haag Zuid West, bewijst Dura Vermeer Bouw en Vastgoed Rotterdam dat sociale woningbouw in een hoog tempo gerealiseerd kan worden, zonder in te leveren op de kwaliteit, architectuur, duurzaamheid en leefbaarheid. De sleutel tot succes? Samen met de opdrachtgever Wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest (WOM DHZW) en architectenbureau De Zwarte Hond kwamen hier de gedeelde ambities samen. Door vanaf het begin als één team op te trekken, zijn de ambities vertaald naar zichtbaar resultaat. "Al onze ambities hebben we samen waargemaakt."
Trots. Dat is het gevoel waarmee projectmanager Monique Gorisse van WOM DHZW terugblikt op de totstandkoming van het toekomstbestendige woongebouw aan de Beresteinlaan. “Alle ambities die we formuleerden in onze uitvraag zijn waargemaakt. Boven verwachting zelfs”, vertelt de projectmanager enthousiast. “Het resultaat is prachtig: een woongebouw in een groene omgeving dat ontmoeting en vitaliteit stimuleert.”
Toekomstbestendig
De sloop van de 68 woningen in de voormalige portiekflat aan de Beresteinlaan en de nieuwbouw van 132 comfortabele twee- en driekamerappartementen, inclusief parkeergarage, is de eerste stap binnen de gebiedsontwikkeling De Venen in Den Haag Zuidwest. “We creëren meer woningen en maken de buurt klaar voor de toekomst”, licht Gorisse toe. Met een groter en gevarieerder aanbod aan betaalbare woningen wil WOM DHZW bewoners meer kansen bieden om door te stromen naar een passende huur- of koopwoning.
Maar de vernieuwingsslag draait om meer dan stenen alleen: “We willen de leefbaarheid van de buurt verbeteren. Het is een kwetsbare wijk, waar thema’s als eenzaamheid, gezondheid en sociale veiligheid een grote rol spelen.” Ook het behoud van de aanwezige flora en fauna was een belangrijk aandachtspunt. “Het is een groene wijk, die kwaliteit wilden we behouden en verbeteren.”
Intrinsieke drive
Een opgave die Dura Vermeer volgens projectmanager Denise Bexkens op het lijf is geschreven. “In een kwetsbare wijk iets nieuws neerzetten, vraagt om oog voor meer dan alleen woningen bouwen. Die verantwoordelijkheid nemen wij. Onze overtuiging is dat een beter gebouwde omgeving bijdraagt aan een beter leven. Een uitvraag als deze sluit aan op onze intrinsieke drive om een omgeving beter achter te laten dan we haar aantroffen.” Samen met architectenbureau De Zwarte Hond zijn de opgaven in de buurt beetgepakt en vertaald naar een ontwerp. “Naar een gebouw dat beweging en ontmoeting stimuleert, een gebouw dat bewoners trots maakt. Veel meer dan een ‘standaard’ wooncomplex.”
Iets wat onder andere terug is te zien in de toevoeging van maisonnettes aan het ontwerp, een plan van partner architect Lisa van der Slot en het team van De Zwarte Hond. “Dit viel voor ons echt op”, vertelt Gorisse namens de opdrachtgever. “Geen standaard woningtype in de sociale woningbouw, maar een hele mooie vertaling van onze ambities naar het ontwerp.” Van der Slot licht toe dat de grote raampartijen en de voordeur en het voortuintje aan de straatzijde, zorgen voor een levendige plint. “Doordat bewoners aan de straatzijde wonen en er zicht is op het dagelijks leven in de woningen, ontstaat meer activiteit en sociale controle in de straat. Dit versterkt het gevoel van veiligheid en levendigheid in de wijk.” Gorisse knikt tevreden: “En dat is precies wat wij wilden.”
"In een kwetsbare wijk iets nieuws neerzetten, vraagt om oog voor meer dan alleen woningen bouwen"
“Geen standaard woningtype in de sociale woningbouw, maar een hele mooie vertaling van onze ambities naar het ontwerp”
Samenwerking
Het verdiepende sociale inzicht zorgde ervoor dat het plan van Dura Vermeer en De Zwarte Hond als beste uit de bus kwam bij de beoordelingscommissie. “De focus op de eindgebruiker stond centraal”, verklaart Gorisse. “Verbinding, kwaliteit en leefbaarheid waren de uitgangspunten die er voor ons uitsprongen.” Ook de snelheid waarmee het project gerealiseerd kon worden, speelde een belangrijke rol. Mede door de Woningbouwimpuls-subsidie, en het nijpende tekort aan sociale huurwoningen.“ benadrukt Gorisse de tijdsdruk. “Alles moest in sneltreinvaart.” Een uitdaging die samenwerkingspartners Dura Vermeer en De Zwarte Hond succesvol tackelden. “De doorlooptijd van tenderuitslag tot start van de realisatie was een jaar”, vertelt Bexkens trots. En dat allemaal zonder in te leveren op betaalbaarheid en kwaliteit.
De hamvraag: hoe hebben de samenwerkingspartners deze uitdaging voor elkaar gebokst? Snel, betaalbaar, kwalitatief bouwen mét oog voor de omgeving en sociale opgaves in de wijk. “Klinkt misschien cliché, maar een goede voorbereiding is het halve werk”, trapt Bexkens af. “In de tenderfase hebben we als Dura Vermeer voorgesteld om vooraf te investeren in de samenwerking .” Een stap die, zeker in projecten met veel druk op de ketel, volgens de projectmanager vaak wordt overgeslagen. Zonde: “Juist als snelheid een speerpunt is, is het belangrijk dat alle neuzen vanaf het begin dezelfde kant op staan. Om elkaar te leren kennen, elkaars belangen, drijfveren en ambities goed te begrijpen.” Gorisse noemt het de kracht van de samenwerking. “De openheid en het vertrouwen in elkaar, zie ik als belangrijkste elementen voor het mooie eindresultaat. Deze manier van samenwerken nemen we mee naar volgende projecten.
Betaalbaarheid en kwaliteit
Ook voor de betaalbaarheid en architectonische kwaliteit was het teamgevoel doorslaggevend. Van der Slot: “Als architectenbureau is het ons uitgangspunt dat je aan de buitenkant niet kunt zien of het om sociale huurwoningen of koopwoningen gaat. We willen dat bewoners trots zijn op hun huis.” Maar omdat de zak geld kleiner is, moeten we scherpe keuzes maken. Dankzij de goede communicatie en de heldere ambities aan de voorkant, zaten we op één lijn en waren ingewikkelde discussies tijdens het traject nauwelijks nodig. Dat hielp met vooruitdenken en versnellen.” Bexkens vult aan dat de focus uit kon gaan naar het optimaliseren van het ontwerp, dankzij het gestandaardiseerde bouwproces van Dura Vermeer. “Door onze ervaring en bouwconcepten hoeven we het niet over basiszaken als de bouwmethodiek te hebben, maar kan de aandacht naar de bijzondere kenmerken die het woongebouw extra kwaliteit geven.”
En die kwaliteit, is aanwezig. “Het woongebouw heeft een bepaalde allure door de plastiek die je niet snel bij een sociaal woningbouwblok ziet”, aldus architect Van der Slot. De relatie met de groene omgeving en de wederopbouw architectuur van de wijk staat centraal. “Dit komt onder meer terug in de materiaalkeuze voor het metselwerk, de herkenbare entreeportieken en de betonkaders rond de kozijnen op de kopgevels.” Voor de verbinding met de omgeving is bewust niet gekozen voor de typerende gesloten kopgevels, maar juist grote raampartijen. “Alles is gericht op de relatie met de omgeving. Ogen op de straat, noemen we dit ook wel. Zowel richting het omliggende groen als de medebewoners in de wijk.”
Het groen is, volledig naar wens van de opdrachtgever, zoveel mogelijk in standgehouden. Bexkens: “Waar mogelijk hebben we om de bomen heen gebouwd.” Ook zijn mos-sedumdaken toegepast, nestkasten op de kopgevels geplaatst en zijn, op advies van Dura Vermeers huisbioloog, inheemse plantensoorten toegevoegd die de lokale biodiversiteit versterken. “Het is hier nóg groener geworden.”
"Alles is gericht op de relatie met de omgeving. Ogen op de straat, noemen we dit ook wel"
“De ontwerpkeuzes dragen bij aan vitaliteit en gezond wonen"
Impact
Al deze ingrepen haken aan op het stukje ‘impact’ dat is ingebed in het ontwerp. “De ontwerpkeuzes dragen bij aan vitaliteit en gezond wonen”, vertelt Van der Slot. Hoe? “Onder andere door de trap op de begane grond centraal te stellen, in plaats van de lift. Een simpele ingreep die actief bewegen stimuleert.” Maar ook door de toevoeging van een gemeenschappelijke huiskamer, door de entrees direct te laten aansluiten op de wandelpaden in de wijk en een transparante fietsenberging direct langs het fietspad te plaatsen. “Niks meer dan een fietsenstalling met een raam erin”, geeft Van der Slot toe, “maar de impact is groot. Een veilige, lichte plek nodigt uit om niet alleen je fiets te pakken, maar ook om contact te leggen met je buren.”
Ook de gezamenlijke moestuin en daktuinen moeten hieraan bijdragen. “Het hoort bij een stukje community building”, vertelt Bexkens. “Het is aan de bewoners zelf om het levendig te maken, maar door open en fijne gezamenlijke ruimtes te ontwerpen, stimuleren we spontane ontmoetingen en verbinding. Belangrijk voor de veiligheid, maar ook het geluksniveau in een wijk.”
De impact die het woongebouw heeft op de wijk, moet zich met de tijd uitwijzen. Maar het drietal kijkt dit met vertrouwen tegemoet. Van der Slot: “Alle wensen die we van te voren gezamenlijk hebben geformuleerd komen samen in dit plan en de bewoners mogen hier straks dagelijks van genieten.” Bexkens voegt toe: “Hoe mooi is het dat wij met ons beroep daar een steentje aan kunnen bijdragen? Als je een leefomgeving goed organiseert en inricht, geef je mensen kans op een betere toekomst.” Gorisse knikt bevestigend: “Het maakt mij heel trots dat we al onze ambities kunnen waarmaken, maar uiteindelijk doen we het inderdaad voor de bewoners. Ik kan niet wachten om het gebouw tot leven te zien komen.”