Van uitstoter naar opslagplaats: prefab beton met een Net Zero-impact
Op woningbouwproject Bloei in Barendrecht heeft Dura Vermeer, samen met Geelen Beton, voor het eerst een prefab cascowand toegepast die meer CO₂ opslaat dan vrijkwam tijdens de productie. Daarmee heeft de wand een Net Zero-impact. Een wereldwijde primeur voor prefab beton.
De sleutel ligt in de toepassing van biochar: een koolstofrijk materiaal dat ontstaat uit het pyrolyseren van organische reststromen. Daarbij wordt CO₂ langdurig vastgelegd. Door biochar aan het beton toe te voegen, blijft die opgeslagen koolstof onderdeel van de wand. Zo verandert beton stap voor stap van een materiaal dat CO₂ uitstoot naar een materiaal dat ook CO₂ opslaat. Een veelbelovende ontwikkeling die bijdraagt aan een CO₂-neutrale gebouwde omgeving.
De pilot raakt aan een van de grootste uitdagingen van de bouwsector. De volumineuze toepassing van beton zorgt ervoor dat de totale bijbehorende CO2-uitstoot aanzienlijk te noemen is. Namelijk 7 tot 8 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Vooral de productie van cement, het bindmiddel in beton, zorgt voor een groot deel van die klimaatimpact.
Duurzaamheidsambities dichterbij
Juist daarom werkt de bouwsector hard aan innovaties om die uitstoot terug te dringen. Producenten, bouwers en betontechnologen zoeken gezamenlijk naar manieren om beton duurzamer te maken. Door minder cement te gebruiken, alternatieve bindmiddelen te ontwikkelen, hergebruikte grondstoffen toe te passen en nieuwe materialen te testen.
Voor opdrachtgevers betekent dit dat woningen en gebouwen niet alleen minder CO₂ uitstoten tijdens de bouw, maar ook actief koolstof kunnen opslaan in de toegepaste materialen. Daarmee ontstaat een nieuwe route om duurzaamheidsambities te realiseren binnen projecten die qua kwaliteit, uitstraling en prestaties gelijk blijven aan traditionele bouwmethoden.
Eerst verminderen, dan opslaan
De eerste stap in het verduurzamen van beton is het verminderen van uitstoot. Hoe minder CO₂ vrijkomt tijdens de productie van een betonmengsel, hoe beter. De technische ontwikkelingen rondom de verduurzaming van de mengels gaat heel hard, de CO2-reductie is substantieel te noemen en we zijn in staatsommige ontwikkelingen kort voor start bouw of zelfs tijden de bouw nog door te voeren. Daarbij komt dat ook steeds meer opdrachtgevers zich aansluiten bij het Betonakkoord, waardoor er steeds meer CO2-arm beton wordt uitgevraagd voor projecten. Allemaal ontwikkelingen die ervoor zorgen dat CO2-arme mengels het nieuwe normaal worden. Toch blijft er, zelfs bij sterk verbeterde betonmengsels, een restuitstoot over. Zelfs als we uitgaan van de extreem lage uitstoot van de casco’s van Geelen, is de uitstoot nog steeds 80 kg CO2 per m3. Daar komt biochar in beeld. Niet als vervanger van cement, maar als vulmiddel waarmee opgeslagen koolstof aan het beton wordt toegevoegd.
Door de toevoeging van biochar in beton wordt CO2 opgeslagen.
De toevoeging maakt het beton ook donkerder van kleur.
Wat is biochar?
Biochar, ook wel biokool genoemd, ontstaat uit organische reststromen zoals plantenresten, snoeihout, houtresten of restproducten uit landbouw. Deze materialen worden onder zuurstofarme omstandigheden verhit in een proces dat pyrolyse heet. Daarbij ontstaat een stabiele vorm van koolstof waarin CO₂ langdurig wordt opgeslagen. “De bouwsector heeft enorme kansen om de materiaalgebonden uitstoot terug te dringen. Innovaties zoals biochar laten zien dat we verder kunnen en moeten kijken dan alleen emissiereductie. We onderzoeken hoe materialen actief kunnen bijdragen aan CO₂-opslag. Dat maakt deze pilots waardevol voor de toekomst van onze branche én biedt opdrachtgevers nieuwe mogelijkheden om hun duurzaamheidsambities te realiseren zonder concessies te doen aan kwaliteit of prestaties van hun gebouwen.”, zegt Lizzy Butink, directeur duurzaamheid bij Dura Vermeer.
Testen in een echte woning
De eerste Net Zero-cascowand met biochar is geplaatst in een woning binnen Bloei in Barendrecht. De toevoeging van biochar maakt het beton zichtbaar donkerder. Het product is dan ook gecertificeerd als kleurstof. Voor toepassing is het belangrijk hoe het materiaal zich technisch gedraagt. Samen met Geelen Beton onderzoekt Dura Vermeer daarom onder meer de verwerkbaarheid en sterkteontwikkeling van het beton bij productie-omstandigheden in de dagelijkse praktijk.
“Bij nieuwe grondstoffen draait het niet alleen om duurzaamheidswinst. Een product dat in een laboratorium getest is, is niet direct één op één toepasbaar in de praktijk, terwijl dat wel het doel is. Door dit in een echt project toe te passen, krijgen we inzichten die in een laboratorium niet volledig na te bootsen zijn”, zegt Sigrid Mulders, adviseur duurzaam beton bij Dura Vermeer.
De eerste Net Zero-cascowand met biochar is geplaatst in een woning binnen Bloei in Barendrecht.
Samen werken aan duurzaam beton
De pilot in Barendrecht laat zien hoe betoninnovatie in de praktijk tot stand komt. Dura Vermeer maakt de toepassing in een regulier woningbouwproject mogelijk. Geelen Beton levert kennis over prefab productie en betontechnologie. Materiaalontwikkelaars brengen nieuwe grondstoffen in. Experts uit de bredere sector helpen om innovaties verder te ontwikkelen. Voor opdrachtgevers bieden innovaties zoals biochar perspectief om de materiaalgebonden CO₂-uitstoot van hun projecten verder terug te dringen, zonder dat dit ten koste gaat van de prestaties van het gebouw. Zo ontstaat een extra mogelijkheid om ambities op het gebied van duurzaamheid, Paris Proof bouwen en CO₂-reductie concreet invulling te geven binnen reguliere woningbouwprojecten.
Die samenwerking is essentieel. Want alleen door kennis te delen, te testen en op te schalen kunnen nieuwe betonmengsels uitgroeien van veelbelovende innovaties tot breed toepasbare oplossingen.
Leren door te doen
De verduurzaming van beton vraagt niet om een wondermiddel, maar om een combinatie van oplossingen. Minder cement, verwarmen, alternatieve bindmiddelen, hergebruikte grondstoffen, slimmere productieprocessen en waar mogelijk langdurige CO₂-opslag. De pilot in Barendrecht is daarom meer dan een experiment. Het is een stap in een bredere beweging waarin de betonsector gezamenlijk onderzoekt hoe een noodzakelijk bouwmateriaal stap voor stap kan veranderen: van grote uitstoter naar materiaal met een steeds lagere klimaatimpact en uiteindelijk naar een carbon sink. Daarmee wordt beton onderdeel van de oplossing.
Wil je graag verder praten over dit thema?
Onze specialisten helpen je graag!
Wil je meer weten over natuurinclusief bouwen?
Lees meer via onderstaande knop!