Hoe digitalisering en innovaties het werk op de bouwplaats leuker én slimmer maken: ‘We kunnen weer terug naar de kern’
We zetten vol in op digitalisering en digitale innovaties om slimmer te werken. Ron Timmerman, manager digitalisering, data & AI, en Vincent van Oostveen, specialist digitale innovaties, vertellen hoe dit niet alleen processen efficiënter en voorspelbaarder maakt, maar ook hoe het werkplezier en de kwaliteit verhoogt. “We kunnen weer terug naar de kern van ons werk.”
Toen Vincent van Oostveen drie jaar geleden begon bij Dura Vermeer was de digitaliseringscultuur in zijn ogen matig. “Digitalisering werd vooral gezien als een extra kostenpost. Het belang ervan was een discussiepunt.” Een wereld van verschil met vandaag de dag: “Digitalisering en digitale innovaties zijn onderdeel geworden van het primaire proces. Niemand kan tegenwoordig nog zonder het 3D-model werken. Digitalisering is geen ballast meer, maar onderdeel van de flow.” Een flow waarvan Vincent en zijn collega’s van de vakgroep Technologie & Innovatie de kartrekkers zijn. “Ons doel is om de digitale paden te creëren naar en vanaf het 3D-model waarop de andere functiegroepen kunnen wandelen. Wij maken het makkelijk voor anderen om met data aan de slag te gaan.”
Vincent onderzoekt nieuwe trends en producten of programmeert zelf slimme oplossingen met IT. Ron kijkt hoe een tool binnen het bedrijf kan worden toegepast. “Ik ben de nerd die achter de schermen bouwt, Ron is de sociale nerd die mensen meeneemt in een nieuwe werkwijze”, vat Vincent grappend samen. “En samen faciliteren we de afdeling.” Er is een verschil tussen ‘digitalisering’ en ‘digitale innovaties’, benadrukt het duo. “Digitale innovaties zijn alle digitale hulpmiddelen, van robots tot VR-brillen en software. Digitalisering is de manier van werken waarmee we deze tools borgen en verbeteren.”
Innovaties
Een voorbeeld van zo’n tool is de HP SitePrint-robot. Een grote stap op het gebied van robotisering voor Dura Vermeer: “We zijn de eerste bouwer in Nederland die de HP SitePrint-robot gebruikt op de bouwplaats”, vertelt Vincent trots. Hij legt uit dat de robot, met het uiterlijk van een robotstofzuiger, als ware een grote kleurplaat op de betonvloer print waarin al het lijnwerk voor muren en kozijnen wordt weergegeven. “Alle benodigde informatie uit het 3D-model staat met één druk op de knop op de vloer.” Efficiënter dan handmatig werk en preciezer, wat faalkosten verlaagt en kwaliteit verhoogt.
Ook het script dat Vincent ontwikkelde voor de belastbaarheid van torenkranen levert tijdswinst op en elimineert menselijke fouten. “Normaal moest iemand van de materieeldienst elk element handmatig berekenen.” Vincent werkte met IT een script uit waardoor de berekening nu met één klik wordt uitgevoerd. “Door dit proces te automatiseren kan iemand zich weer focussen op zijn specialisme. Op waar het écht om draait.” De innovatie draagt volgens de specialist bij aan versnelling, risicobeheersing en reductie van faalkosten, maar ook aan werkplezier. “Daar ben ik trots op. Automatisering en scripting bieden meerwaarde op alle vlakken.” Zoveel waarde dat de specialist voor de innovatie een DigiDare Award ontving, een prijs voor digitale pioniers in de bouw- en infrasector. “Sindsdien werk ik wekelijks samen met IT om projectinhoudelijke use cases, oftewel praktijksituaties, op te lossen met digitale innovaties, automatisering en scripting.”
Digitaliseringscultuur
Want in de praktijk, op de bouwplaats, bij de gebruiker, is waar digitalisering begint, benadrukt Ron. “Alle innovaties komen voort uit een behoefte van een project of individu. Waar het voorheen de directie was die zei ‘dit moet worden opgelost’, kloppen medewerkers nu zelf bij ons aan. Dat creëert direct draagvlak. Digitalisering is geen ‘moetje’, het is iets wat we als organisatie willen omdat het ons werk makkelijker, beter en leuker maakt.”
De manager digitalisering, data & AI, die zich met name richt op de koppeling tussen de tools en de gebruikers, benadrukt dat dit niet betekent dat er nooit weerstand bestaat. “Mensen die al twintig jaar op dezelfde manier werken, staan niet altijd direct open voor verandering. Ons doel als vakgroep is om hen een luisterend oor te bieden en met concrete voorbeelden te laten zien wat een tool doet. Uiteindelijk hebben we de mensen op de bouw nodig om digitalisatie daadwerkelijk bij te laten dragen aan de bouwpraktijk.”
Vincent onderzoekt nieuwe trends en producten of programmeert zelf slimme oplossingen met IT. Ron kijkt hoe een tool binnen het bedrijf kan worden toegepast.
Vincent won eerder al de DigiDare Award, een prijs voor digitale pioniers in de bouw- en infrasector
Zo herinnert Vincent zich een kritische uitvoerder die digitaal werken ‘stom’ vond tot hij zelf ervoer hoe hij met een iPad op de bouwplaats door het 3D-model kon lopen. “Hij hoefde niet meer terug naar de keet om naar de tekeningen te kijken. Met een druk op de knop zag hij direct wat zich in de ruimte afspeelde.” De uitvoerder keerde terug naar zijn werkmaatschappij, stuurde iedereen in zijn keet naar Vincent en overtuigde zijn directeur over te gaan tot aanschaf. “Hij werd onze ambassadeur. Dat is precies wat wij als vakgroep willen. Wij helpen bij de eerste stapjes met de doelstelling dat onze verbeteringen vervolgens door gebruikers gedragen worden.”
Data
Data speelt de centrale rol in al deze verbeteringen. Ron houdt zich dan ook bezig met een landelijke datastrategie om data centraal op te slaan, en met ‘dashboarding’. Oftewel het overzichtelijk samenbrengen van data. “In een dashboard worden cijfers, trends en afwijkingen weergegeven, zodat je in één oogopslag ziet wat goed gaat, waar risico’s zitten en waar actie nodig is”, legt de manager uit. “Het helpt om sneller en beter onderbouwde beslissingen te nemen, zonder eerst losse data te hoeven analyseren.”
Volgens Vincent speelt data-analyse een steeds grotere rol in besluitvorming en risicobeheersing binnen projecten. “Door informatie in overzichtelijke dashboards wordt direct duidelijk waar een project sterk staat en waar onzekerheden zitten.” Zo kan gerichter gestuurd worden: “Ontbreekt informatie of is de datakwaliteit onvoldoende, dan kun je bewust extra risico inprijzen. Is de data betrouwbaar en compleet, dan ontstaat ruimte om scherper in te schrijven.”
Pionieren
Van robots tot data: alles wat Vincent en Ron doen, staat of valt met de ruimte om te experimenteren. Ron: “Dat wij de ruimte en het vertrouwen krijgen om te pionieren, om zelf tools te bouwen, verbeteringen te testen en vervolgens uit te rollen is cruciaal in de digitale transitie waar we als bouwsector inzitten.”
Een grote rol in die transitie is toebedeeld aan AI. Voor het gros van het bedrijf een ontwikkeling die nu vooral tekstgericht wordt ingezet voor het beantwoorden van e-mails en het schrijven van korte teksten. Maar voor Vincent is het ‘alles’. “Ik gebruik AI bijna elk uur van de dag als een soort verlengstuk van mezelf. Ik ben actief aan het onderzoeken hoe we AI organisatiebreed kunnen inzetten.” Het is de visie van het duo dat AI met name repeterend en tijdrovend werk gaat overnemen. “We richten ons op het vervangen van bepaalde stappen in het proces waardoor we meer op de kern van ons werk kunnen focussen.” Niks om bang voor te zijn dus, benadrukt Vincent: “AI kan ons werk nooit geheel overnemen, maar wel makkelijker maken.”
Geen toekomstmuziek, want deze maand start Vincent samen met een Amerikaanse IT-partij een test met zogenoemde AI-agents. Deze digitale assistenten analyseren bouwtekeningen en leggen die naast het 3D-model en het bestek. Afwijkingen of fouten worden direct gesignaleerd en per mail teruggekoppeld, zodat gerichte actie mogelijk is. De proef loopt een maand en draait vooral om ontdekken wat mogelijk is. “Ik heb er veel zin in. Dit is potentieel een aanvulling op ons werk”, vertelt Vincent enthousiast. Ron: “Het illustreert onze digitaliseringscultuur en de ruimte om te ontdekken. We hebben een maand om te knallen en te zien wat het nieuwe AI-tijdperk brengt.”
Zowel Vincent als Ron halen veel voldoening uit het meebouwen aan een steeds digitaler wordende bouwomgeving. Ron: “Dat we kunnen voldoen aan de immense woningbehoefte door slimmer digitaal te werken, maakt mij super trots.” Vincent sluit af: “En het gave is, in de digitale wereld is nagenoeg alles mogelijk. De vraag is alleen wanneer.”