Molen Waardenburg wordt opgevijzeld: Erfgoed en waterveiligheid samen vooruit

De historische korenmolen van Waardenburg wordt dit voorjaar opgevijzeld als onderdeel van de dijkversterking Tiel-Waardenburg. Met deze bijzondere ingreep blijft de 250 jaar oude molen ook in de toekomst voldoende wind vangen én behouden voor volgende generaties. Peter Blom, molenaar van de Waardenburgse molen: “Ik heb de eer om als molenaar op deze mooie molen te mogen passen. Nu geef ik de sleutels tijdelijk, maar vol vertrouwen aan Waterschap Rivierenland en Mekante Diek.” Op vrijdag 9 mei, tijdens de Nationale Molendag, is iedereen welkom om een uniek kijkje te nemen bij de werkzaamheden.

Iconisch erfgoed langs de Waal

De korenmolen van Waardenburg is een beeldbepalend rijksmonument en een vertrouwd onderdeel van het dorpsgezicht, vlak bij het kasteel. De zeskantige molen is een zeldzaam type waarvan er nog maar enkele in Nederland zijn. De molen draait en maalt nog altijd. Daarmee is het niet alleen een herinnering aan het verleden, maar ook een levend stuk erfgoed. Stichting Geldersch Landschap & Kasteelen , eigenaar van de molen, zet zich in om dit soort bijzondere plekken te behouden. Door de molen op te vijzelen en te herstellen, blijft hij veilig staan en kan hij ook in de toekomst worden gebruikt, bezocht en beleefd.

Waarom gaat de molen omhoog?

Door de dijkversterking langs de Waal wordt de dijk hoger en veiliger. Zonder ingreep zou de molen daardoor minder wind vangen. Om de zogeheten molenbiotoop te behouden, wordt de molen 80 centimeter omhoog gebracht. Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt: in de jaren ’90 is de molen al eens met 1,50 meter verhoogd. De huidige ingreep zorgt ervoor dat de molen opnieuw goed past in het veranderde landschap.

Techniek, vakmanschap en samenwerking

Het opvijzelen van een molen is specialistisch werk dat in meerdere stappen wordt uitgevoerd, van het vrijmaken van de fundering tot het gecontroleerd omhoog brengen van de constructie met vijzels en het aanpassen van de onderbouw. De werkzaamheden worden uitgevoerd door bouwcombinatie Mekante Diek (Dura Vermeer, Van Oord en Ploegam), in opdracht van Waterschap Rivierenland, samen met gespecialiseerde partijen zoals molenmaker Berkhof en aannemer Bresser. Ook de gemeente West Betuwe, het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zijn betrokken. Heemraad Henk van 't Pad (Waterschap Rivierenland): “De werkzaamheden voor de dijkversterking zijn tijdelijk, het erfgoed blijft. Met deze ingreep maken we een 250 jaar oude molen weerbaar voor de toekomst.”

Volg het werk live

Het opvijzelen van de molen is een uniek proces. Daarom zijn de werkzaamheden ook live te volgen via een livestream op www.dijkversterkingtielwaardenburg.nl/molen. Zo kan iedereen, ook op afstand, meekijken hoe de molen stap voor stap omhoog wordt gebracht.

Nationale Molendag: uniek kijkje achter de schermen

Op zaterdag 9 mei sluit het project aan bij de Nationale Molendag. Tussen 10.00 en 14.00 uur is iedereen welkom bij de molen in Waardenburg. De molen zelf is tijdens de werkzaamheden niet toegankelijk, maar bezoekers krijgen wel een uniek zicht op de fundamenten van de molen. Een zeldzame kans die normaal niet mogelijk is. Medewerkers zijn aanwezig om uitleg te geven over het opvijzelen en de dijkversterking.

Belang voor de regio

Voor Waterschap Rivierenland staat de dijkversterking in het teken van veiligheid: bescherming tegen hoogwater voor bewoners en bedrijven in het rivierengebied. Tegelijkertijd is het behoud van karakteristiek erfgoed, zoals deze molen, een belangrijk uitgangspunt. De gemeente West Betuwe onderstreept het belang van molens voor het landschap en de identiteit van de regio en ondersteunt het behoud ervan, onder meer met een subsidieregeling voor onderhoud van maalvaardige molens. Deze samenwerking laat zien dat waterveiligheid, erfgoed en leefomgeving hand in hand kunnen gaan.