Linden Amsterdam maakt grote schaal menselijk
Met circa 51.000 vierkante meter aan kantoorruimte heeft Linden in Amsterdam een flinke schaal. Het ontwerp verdeelt het gebouw in herkenbare gebouwdelen en kleinere werkomgevingen. De atria spelen daarin een belangrijke rol. Architect Paul de Ruiter en bouwkundig engineer Redny Voogel van Dura Vermeer Bouw en Vastgoed Amsterdam vertellen welke keuzes in ontwerp en techniek ervoor zorgen dat het gebouw ook in de toekomst kan veranderen.
Grote schaal opdelen
Linden bestaat uit een open, transparante plint met daarboven twee kantoorvolumes die verschillen in hoogte en schaal. Grote loopbruggen verbinden de twee kantoordelen. “We hebben Linden opgebouwd uit drie heldere volumes die ieder een eigen rol en schaal hebben”, vertelt architect Paul de Ruiter. “De volumes zijn ten opzichte van elkaar verschoven, zodat het gebouw kleiner lijkt en je vanuit het ene volume altijd langs het andere kunt kijken.”
Ook in de gevel is die opdeling zichtbaar. In de hoogbouw wisselen verticale gevelstijlen per twee lagen van richting. In de laagbouw gebeurt dat per drie verdiepingen en per geveloriëntatie. Binnen delen dubbelhoge atria de grote kantoorvloeren verder op. Elk atrium verbindt twee verdiepingen.
“De atria breken de grote kantoorvloeren op in begrijpelijke delen”, legt De Ruiter uit. “Ze brengen daglicht en uitzicht diep in het gebouw en geven iedere verdieping een herkenbare plek. Omdat elk atrium een eigen karakter heeft en het uitzicht aan iedere zijde anders is, helpen ze ook bij de oriëntatie.”
Die open atria stellen ook eisen aan de uitvoering. “Rond de atria komen prefabbeton, staalconstructies en vloeren bij elkaar”, vertelt bouwkundig engineer Redny Voogel. “De maatvoering en aansluitingen moeten daar heel precies op elkaar worden afgestemd. Tegelijk moet er voldoende ruimte blijven voor installaties en een zorgvuldige afwerking.”
Impressie van het atrium
Ontmoeting als onderdeel van de route
De atria zijn met trappen aan elkaar verbonden. Vanaf de entree aan de Bijlmerdreef loopt de route via de verschillende atria omhoog tot aan het dakterras. “Natuurlijk zijn er liften, maar we willen mensen zoveel mogelijk verleiden om de trap te nemen”, vertelt De Ruiter. “Onderweg kom je elkaar vanzelfsprekend tegen. Daarmee zijn de atria meer dan plekken voor daglicht en oriëntatie. Ze worden ook plekken voor ontmoeting.”
“Het is echt een blikvanger in het gebouw”, zegt Voogel. “Bij zo’n beeldbepalend onderdeel moeten vormgeving, constructie, aansluitingen en afwerking samenkomen. We zoeken gezamenlijk naar verbindingen en details waarmee de uitstraling behouden blijft en die tegelijkertijd goed te maken en te monteren zijn.”
Beneden sluit het gebouw aan op het omliggende park. Het groen loopt door tot aan de gevels en glooit tussen de hoog- en laagbouw over een deel van de plint. In die plint komen ruimtes voor evenementen en vergaderingen, horeca, kunst en sport. “De plint is het verbindende element tussen de twee opgetilde kantoorvolumes”, aldus De Ruiter. “We willen dat het gebouw open en toegankelijk aanvoelt, ook in de avonduren leeft en laat zien wat er binnen gebeurt. Zo gaat de plint een verbinding aan met de stad.”
Vrijheid binnen een vaste maat
De werkvloeren van Linden zijn zo ontworpen dat verschillende kantoorindelingen mogelijk zijn. Ook in de toekomst moet de indeling kunnen veranderen als het gebruik daarom vraagt. De basis daarvoor is een vast maatstramien van 1,8 meter dat terugkomt in de buitengevels en de puien rond de atria.
“De aluminium gevels hebben om de 1,8 meter een verticale penant, zodat binnenwanden flexibel kunnen aansluiten”, legt De Ruiter uit. “Dat geeft veel vrijheid in de indeling, nu en in de toekomst. Doordat daglicht en uitzicht zowel via de gevel als via de atria binnenkomen, blijft ook bij een andere indeling de kwaliteit van de werkplek overeind.”
Daarvoor moeten constructie, gevel en installaties goed op elkaar aansluiten. “De gezamenlijke maatvoering is de basis”, zegt Voogel. “Gevelaansluitingen, plafondindeling en installatievoorzieningen stemmen we daarop af. Scheidingswanden moeten verplaatsbaar zijn en installaties bereikbaar blijven, zonder ingrijpende aanpassingen aan de draagconstructie of gevel.”
Een flexibele werkvloer vraagt dus meer dan ruimte om een wand te verplaatsen. Ook wat boven het plafond, in de gevel en in de constructie zit, moet die verandering mogelijk maken. “De indeling rond een atrium kan meebewegen met het gebruik, terwijl de atria vaste herkenningspunten in het gebouw blijven”, zegt De Ruiter.
.
.
Ontwerp bewaken in de uitvoering
De open vloervelden en atria vragen op de bouwplaats om nauwkeurige afstemming. Op de stedelijke bouwlocatie spelen transport, kraanopstellingen en de volgorde van het hijswerk daarbij een rol.
“Een ontwerp kan op papier ruimtelijk heel helder zijn, maar uiteindelijk moeten alle onderdelen ook goed op elkaar aansluiten”, vertelt Voogel. “Bij de atria en grote overspanningen kijk je daarom niet alleen naar de constructie. Je kijkt ook naar installaties, aansluitingen, afwerking en hoe onderdelen gemonteerd kunnen worden.”
De opdeling in gebouwdelen, de atria, trappen en flexibele werkvloeren brengen de omvang van Linden terug tot een herkenbare werkomgeving. Die combinatie maakt de grote schaal van Linden menselijk. Je kunt je er oriënteren en elkaar ontmoeten, terwijl de werkplekken kunnen meebewegen met het gebruik.